„Szczęśliwy, kto pierwszy raz ujrzał Jerozolimę”

 

Takimi słowami rzecznik Ambasady Izraela w Warszawie Pan Michał Sobelman skomentował wyjazd polskich nauczycieli do Yad Vashem w Jerozolimie.

Program, w którym miałam okazję uczestniczyć jest organizowany przez Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie oraz Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Yad Vashem w Jerozolimie. Jest to seminarium skierowane do nauczycieli i dotyczy nauczania o Holokauście oraz żydowskiej kulturze. Szkolenie realizowane jest w ramach projektu  „Zachować pamięć. Historia i kultura dwóch narodów”. W jesiennej edycji w dniach 14–23 października wzięło w nim udział osiemnastu nauczycieli z całej Polski.

Wyjazd do Izraela poprzedzony był całodziennym spotkaniem w Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. Program obejmował zwiedzanie wystawy oraz wykłady i dyskusje m.in. na temat Akcji Reinhardt. Wykład prowadził Pan Robert Suchta. Niedzielne spotkanie w muzeum Polin oraz poniedziałkowe w Sulejówku z Michałem Sobelmanem przygotowały nas na najważniejszą część seminarium, która miała się odbyć w Jerozolimie.

Pobyt w Yad Vashem to siedem dni wykładów, dyskusji i spotkań dotyczących kultury żydowskiej, jak chociażby niezapomniane spotkanie z Yeshaye Balogiem na temat tradycji judaizmu. To warsztaty Alexa Danzyga, które przybliżały historię i znaczenie przedwojennej społeczności żydowskiej w Polsce. To historia  Zagłady Żydów podczas II wojny światowej  i analiza postaw wobec Zagłady ze szczególnym uwzględnieniem Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.  To spotkanie, chyba najważniejsze z ocalonym z Holokaustu przez polską rodzinę dzieckiem – Romualdem Yakovem Wekslerem-Waszkinelem. Przez długi czas nie znał on swojej prawdziwej tożsamości. Dowiedział się o niej dopiero podczas rozmowy z mamą w roku 1978. Długo poszukiwał swojego prawdziwego imienia i nazwiska. Dziś posługuje się dwoma nazwiskami – polskich i żydowskich rodziców.

Izrael poznawaliśmy nie tylko uczestnicząc w wykładach. Zwiedzaliśmy także wystawę w Muzeum Historycznym w Yad Vashem i Dolinę Pamięci. Spacerując po alejkach, przy których rosną drzewka upamiętniające Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata, poznawaliśmy historię bohaterstwa i odwagi bycia człowiekiem w nieludzkim czasie, jakim była  II wojny światowa.

Po zwiedzeniu Jerozolimy, Muzeum Izraela i Masady mogliśmy odpocząć nad Morzem Martwym. Niecodzienną okazją obyło odwiedzenie synagogi w szabasowy wieczór.

Dziewięć dni między 14 a 23 października było okazją do spotkań, wymiany poglądów i pomysłów z innymi nauczycielami, pogłębienia wiedzy na temat kultury i historii Żydów. Pozwoliło lepiej zrozumieć problemy współczesnego Izraela i pokazało jak w inny sposób współcześnie uczyć o Zagładzie. Yad Vashem  przede wszystkim chce przywrócić pamięć i imię tym, którzy zginęli w Zagładzie i tym, którzy narażając siebie i swoich bliskich ratowali z Zagłady. Pokazuje życie, tych którzy przetrwali.  Koncepcja nauczania to uczenie o Holokauście przez  pryzmat losu jednostki na tle historycznych i globalnych wydarzeń.

Szczęśliwy, kto pierwszy raz widział Jerozolimę.

Izabela Wojakowska